Месяц: Сентябрь 2021

Առաջադրանք.
Ներկայացրե՛ք Հայաստանի ազատագրության եվրոպական և ռուսական ծրագրերը: Ձեր կարծիքով՝ դրանցից որո՞նք էին ավելի իրատեսական՝ եվրոպակա՞նը, թե՞ ռուսականը։

Իսրայել Օրին ուղևորվում է Ռուսաստան և հանդիպում է Պետրոս 1-ի հետ, օգնություն խնդրում: Հայերի զինված ուժերին պետք է միանային վրացական և ռուսական զորքերը:

Իսրայել Օրու գործունեությունը, միանշանակ, կարևոր դեր էր խաղում Հայաստանի ազատագրության հարցի վերաբերյալ:

Իսկ իմ կարծիքով, ավելի լավ ընտրություն էր եվրոպական տարբերակը, քանի որ այդ ժամանակահատվածում Ռուսաստանը զբաղված էր հյուսիսային պատերազմով և միայն դրա ավարտից հետո էր օգնություն խոստանում։ Իսկ Եվրոպայի շատ երկրներ աջակցություն էին ցույց տալիս Հայաստանի ծրագրին, նույնպես ցանկանալով թուրքահպատ ժողովուրդներին ազատել։

առինքնել

բովել

սփրթնել

բուժել

գռփել

աղճատել

թալանել

դաջել

խարկել

դրոշմել

գունատվել

հսկել

աղավաղել

թովել

Գռփել — թալանել

բովել — խարկել

դրոշմել- դաջել

աղճատել — աղավաղել

սփրթնել — գունատվել

առինքնել — թովել

գիտակ

կարապետ

ընկնավոր

առաջնորդ

քաջք

գոտեմարտիկ

գեղապաշտ

կատարածու

դշխոհ

դև

ըմբիշ

թագուհի

գզիր

դիվահար

Կարապետ — առաջնորդ

Ընկնավոր — դիվահար

Քաջք — դև

Գոտեմարտիկ — ըմբիշ

Կատարածու — գզիր

Դշխո — թագուհի

մերժում

բերկրանք

բնօրրան

երաշխիք

բաղձանք

բռնկում

շրջադարձ

առհավատչյա

իղձ

բացարկ

հրճվանք

բնազդ

բեկում

հայրենիք

Մերժում — բացարկ

Բերկրանք — հրճվանք

Բնօրրան — հայրենիք

Երաշխիք — առհավատչյա

Բաղձանք — իղձ

Շրջադարձ — բեկում

Վարժություն 6. Ո՞ր շարքի բոլոր բառերի բաց թողած տեղում է գրվում յա։

ա) աղավնյակ, Արաքսյա, Էմիլյա, կրիա

բ) Լիլիա, Լյուսիա, ոսպնյակ, որդյակ

գ) մատյան, Մանյա, լուսնյակ, հեքիաթ

դ) Ամալյա, այծյամ, եղյամ, էքսկուրսիա

Վարժություն 7. Ո՞ր շարքի բոլոր բառերի բաց թողնված տեղում է գրվում իա։

ա) Ազարիա, ակադեմիա, բարյացակամ, դիակ

բ) Անգլիա, Արփիար, Եղիա, կրիա

գ) օվկիանոս, մումիա, միլիարդ, Իլյա

դ) Զաքարիա, Եղիազար, Բյուզանդիա, կղզյակ

Վարժություն 8. Ո՞ր շարքի բոլոր բառերի բաց թողած տեղում է գրվում յ։

1. ա) վերարկուի, միջօրեյի, վայրկյան, թեյի

բ) Կարոյի, Մարոյի, երեխայի, խաղայի

գ) տույժ, հեռակայել, Միքաել, վաշխառուի

դ) երկրպագուի, հայելազարդ, ատամնաբույժ, մրջյուն

2. ա) շրջագայել, Անդրեյի, միայնակ, խնայել

բ) հայելի, լեգեոն, Նաիրի, հմայել

գ) հայելազարդ, վայելուչ, զգույշ, Սոնայի

դ) բուի, րոպեական, տիեզերք, վաելչագրություն

Էջ 82, վարժություն 1. Գրել տրված բառերին մեկ հոմանիշ։

ա) թավ – խիտ, հորդ – առատ, բոկոտն – բոբիկ ոտքերով, սրտատրոփ – անհամբեր, կոհակ – ալիք, շղարշ – քող, նզովք – անեծք, շանթ – կայծակ, թիրախ – նշանակետ, անհեթեթ – անիմաստ, դեռատի – դեռահասակ, անտերունչ – անտեր, ախտ – հիվանդություն, շողոքորթ – կեղծավոր, աղտ – կեղտ, շրջմոլիկ – թափառական, ունայնություն – ոչնչություն, ցնծալ – ուրախանալ, երկչոտ – վախհոտ, ոստյուն – ցատկ, ստեպ – հաճախակի, ստեպ-ստեպ – ստեպ, պատգամ – պատվիրան, գայթել – սայթաքել, անգայթ – անսայթաք; անսխալ, քանքար – ընդունակություն, հռետոր – ճառախոս, խոհածին – խոհեր ծնող՝ առաջացնող, անձուկ – նեղվածք, խոնջանք – հոգնածություն, սեթևեթել – չեմ ու չում անել

բ) շռնդալից – աղմկալից, տարագիր – գաղթական, խամաճիկ – տիկնիկ, աղավաղել – ավերել, անպատշաճ – անվայել, անվրեպ – անթերի, անքակտելի – անբաժանելի, բոթ – գույժ, գիրգ – փափուկ, գաղջ – գոլ, գեղանի – չքնաղ, գերեվարել – գրավել, գլխահակ – գլուխը խոնարհած, դաշույն – թուր, դրվատել – գովել, մեծատուն – ունևոր, ջեննաթ – դրախտ, շեղջ – դեզ, ժահր – թույն, խոլական – ցնորական, ժանտ – դաժան, նախճիր – սպանություն, ելուզակ – ավազակ, եսամոլ – եսասեր, զարտուղի – ծուռ, զերդ – ինչպես; ասես, ըմպել – խմել, ընծայել – պարգևել, ընձյուղ – ծիլ, կարկանդակ – բլիթ, թռչուն – թռչող, մանուկ – երեխա

1․ Ի՞նչ է ուսումնասիրում քաղաքագիտությունը։

Քաղաքագիտություն առարկան ուսումնասիրում է քաղաքանությունը:

2․ Բացատրե՛ք «քաղաքականություն» և «քաղաքագիտություն» տերմինները:

Կարծում եմ քաղաքականությունը ուսումնասիրում է բուն քաղաքական գործիչների գործունեությունը, օրենքները և այլն: Իսկ քաղաքագիտությունը սովորեցնում է , թե ինչպիսին պետք է լինի քաղաքացու վերաբերմունքն ու պահվածքը դեպի քաղաքական գործունեությանը:

Այս երեք ստեղծագործություններեն էլ կարծում եմ գրված էին ենթատեքստով: Երեքում էլ խոսվում էր հայի մասին, ու երեքում էլ հեղինակը փորձում էր ներկայացնել հայի բնավորությունը՝ երբեմն աշխատասեր լինելը, երբեմն օտարամոլությունը և այլն: Հայ մուկը ստեղծագործությունում հայի անունի հետ անընդհատ շոշափվում է մուկ բառը, կարծում եմ հեղինակը նկատի է ունեցել մեր թվաքանակով քիչ լինելը: Ստեղծագործությունների մասին երկար մտածելիք ենթատեքստով գրված նոր իմաստներ են բացահայտվում:

(x + y)^2 = x^2 + 2xy + y^2

(a – 8)^2 = a^2 – 16a + 64

(2a – 3b)^2 = 4a^2 – 12ab + 9b^2

(5m^2 – 2n^3)^2 = 25m^4 – 20m^2n^3 + 4n^6

(y + x)^3 = y^3 + 3xy^2 + 3x^2y + x^3

(m – n)^3 = m^3 – 3m^2n + 3mn^2 – n^3

(2 + a)^3 = a^3 + 6a^2 + 12a + 8

(3a – b)^3 = 27a^3 – 27a^2b + 9ab^2 – b^3

(10 – x^2)^3 = -x^6 + 30x^4 + 300x^2 + 1000

(2x + y^2)^3 = 8x^3 + 12x^2y^2 + 6xy^4 + y^6

1.

1. միջօրե, որևէ, մանրէ, ելևէջ

2. ինչևէ, դողէրոցք, անէ, առէջ

3. հրեշ, լայնէկրան, երբևէ, Սևանհէկ

4. ամենաէական, այժմէական, աներկբա

2.

1.լայնեզր, ինչևիցե, նրբերշիկ, երբևէ

2. որևէ, չէինք, ջէկ, ելևէջ,

3. նորեկ, գետեզր, բազկերակ, մանրէ

4. գրեթե, եղերերգ, նրբերշիկ, աներկյուղ

3.

1.առօրեական, անէական, ելևէջ, վայրէջք

2.որևիցե, Սևանհէկ, հրշեջ, անեղծ

3.մանրէ, հյուլե, միջօրէ, օրըստօրե,

4.այգեէտ, դողէրոցք ջրէջք, երբևէ

Սելենա Գոմեսը երգչուհի, դերասան է, ազգությամբ ամեիկացի:Նա ծնվել է 1992թվականի հոոլիսի 22ին: Իր կարիերան Սելանան սկսել է դեռ վաղ տարիքից, որպես երգչուհի մասնակցում էր տարբեր մրցույթների , իսկ արդեն բավական հայտնի դարձավ «Ուեյվերլի Փլեյսի կախարդները» հեռուստասերիալից հետո, այդ դերը նրան բերեց նաև մրցանակներ: Բացի այդ հումարային հեռուստասերիալից Սելենան նկարահանվել է տարբեր ֆիլմերում ու ինքնստինքյան հանրահայտ դարձել: 2017 թվականի դրությամբ Սելենան վաճառել է ավելի քան 7 միլիոն ալբոմ և 22 միլիոն սինգլ ամբողջ աշխարհում: Նա արժանացել է բազմաթիվ մրցանակների, այդ թվում ՝ Billboard Women in Music «Տարվա կին»: Երեք տարի շարունակ Սելենա Գոմեսը համարվում էր ամենաշատ հետևորդ ունեցող օգտագերը ինստագրամում:

Վառելիքային հիմնական ռեսուրսներն են՝ նավթը, գազը, ածուխը:

Նավթարդյունաբերությունը վառելիքային արդյունաբերության գլխավոր ճյուղն է: Այժմ մարդկության օգտագործած էներգիայի 40 %-­ը բաժին է ընկնում նավթին: Նավթ արդյունահանում են աշխարհի ավելի քան 80 երկրներում: Նավթի հանույթի ծավալով աշխարհում առաջատար երկրներն են Ռուսաստանը, Սաուդյան Արաբիան, ԱՄՆ­ը, Մեքսիկան, Իրանը, Վենեսուելան, իսկ ներկրման ծավալով` Չինաստանը, ԱՄՆ­ը, Ճապոնիան, Արևմտյան Եվրոպայի երկրները: Սակայն երբեմն նավթարդյունաբերությունը մեծ վնասներ է հասցնում շրջակա միջավայրին:

Ածխարդյունաբերությամբ զբաղվում է ներկայումս աշխարհի ավելի քան 60 երկիր: Առաջատարներից են՝ Չինաստանը, ԱՄՆ — ն, Ռուսաստանը, Հնդկաստանը և այլն:

Գազարդյունաբերության զարգացումը սկսվել է անցած դարի 50­-ական թվականներից։ Գազամուղներով գազը Արևմտյան Սիբիրից հասնում է Արևմտյան Եվրոպա, Կանադայից` ԱՄՆ, Ալժիրից և Լիբիայից Միջերկրական ծովի հատակով՝ Իտալիա, Ֆրանսիա և եվրոպական այլ երկրներ։ Բնական հեղուկացված գազի գլխավոր սպառողներն են Ճապոնիան, ԱՄՆ-­ը և Եվրոպայի որոշ երկրներ: 

Վառելիքային ռեսուրսների ազդեցությունը միջավայրի վրա բավականին զգալի է: Վառելիքի այրումից յուրաքանչյուր տարի մթնոլորտ են անցնում միլիարդավոր տոննաներով ածխաթթու գազ, 20 միլիարդ տոնաից ավելի արդյունաբերական և այլ թափոններ։ Մթնոլորտում ածխածնի երկօքսիդի ավելացումը ջերմոցային էֆեկտի շնորհիվ խորացնում է օդի և Երկրի մակերևույթի ջերմաստիճանի բարձրացման վտանգը։ Աշխարհի տարբեր ծայրամասերում, մեծ քաղաքներում օդը թունավոր է դարձել քաղաքի բնակիչների համար, վառելիքային ռեսուրսների թափոնների պատճառով: Զգալի վնաս է հասցվել նաև բուսական ու կենդանական աշխարհին։ Անհետացել են բույսերի և կենդանիների բազմաթիվ հազվագյուտ և թանկարժեք տեսակներ։ Արժեքավոր կենդանիների շատ տեսակներ գտնվում են անհետացման շեմին և գրանցված են «Կարմիր գրքում»։

Կետադրել տրոհվող որոշիչները։

Երիտասարդն իր առջև տեսավ ծանոթ միջնաբերդը՝ վերից վար, ծառաստանով շրջապատված և կանաչների մեջ կորած այգին՝ ատամնավորպարսպով ու բուրգերով գոտևորված։

Քիչ հետո երևաց Ավագ կամ, ինչպես կոչում էին, Վաղարշապատի դուռը զույգ աշտարակներով և բարձր բուրգերով, որոնց վրա ծածանվում էին
պարսիր դրոշներ՝ բազմաթև արծվի զինանշանով։

Դեմ դիմաց կանգնած էր ծանոթ մի տղամարդ՝ ծանոթ ժպիտով, ժամանակի ճերմակ փոշուց սպիտակած մազերով, բայց երիտասարդական առույգ կեցվածքով ու վեհատեսիլ։

Մերթընդմերթ՝ նավթահանքերից լսվում էին ինչ-որ խշշյուններ, դա դեպի ամբարները հոսող նավթի ձայնն էր՝ միօրինակ ու տաղտկալի։

Բեկին մոտերավ՝ մելիք Թուրինջը, գեղջկական հագուստով, գլխաքար ու շփոթված :

Աղոթասրահ մտան երկու քահանա, մեկը՝ տեր Սարգիսը՝ միջահասակ
նիհար մարմնով, խորամանկ աչքերով, հազիվ քառասուն տարեկան, մյուսը՝ տեր Հովսեփը՝ բարձրահասակ, սպիտակամորուք, բարի դեմքով ծերունի։

Քաղաքի սակավամարդ նրբանցքնրից մեկով քայլում էր մի երիտասարդ ՝ուսերից վար թափվող դարչնագույն զգեստով, մուգ շագանակագույն
մույկերով։

Կետադրեք տրոհվող հատկացուցիչները։

Բազմության հետաքրքրությունից վառվող աչքերում երևաց՝ զարմանքի
արտահայտություն։

Հանկարծ լսվեց՝ հայոց զորքերի կայծակի որոտ հիշեցնող ձայնը, և
Մարզպետունու գնդերը հորդառատ հեղեղի պես թափվեցին՝ հագարացիների սարսափից գլուխները կորցրած զինվորների վրա։

Անցյալի մասին մտածելով՝ Հայր Մարդպետը հիշեց, որ Փառանձեմ թագուհու մայրաքաղաքից հեռանալուց և Սրտագետս ամրոցին ապավինելուց հետո՝ Արշավանիների ընտիր կահույքով ու հազվագյուտ գորգերով զարդարված պալատն ամայացավ։ Դրանց մի մասը թագուհին հետը տարավ իր բարձունքներին ու (քայռերին կռթնած նոր ապաստարանը, մյուս մասնընկավ պարսիկների ձեռքը։ Սակայն, բարեբախտաբար. արծաթեղեն ու ոսկեղեն իրերը. մետաքսեղենն ու կերպասեղենը և շատ այլ բաներ կարողա–յան թաքցնել Երազգավորսի միայն թագուհուն և մի քանի սպասավորնեին հայտնի ստորերկրյա գաղտնարաններում։